🎓 सोलन ज़िला निर्देशिका
सोलन ज़िले के शिक्षण संस्थान, सामाजिक संगठन (मराठी, मलयाली, ओड़िया समुदाय) व धार्मिक स्थल – मंदिर अर्थव्यवस्था, सामाजिक अर्थव्यवस्था व युवा रोज़गार विश्लेषण हेतु।
43,000
सूचीबद्ध संस्थानों में विद्यार्थी व युवा
2,500,000
वार्षिक तीर्थयात्री (मंदिर अर्थव्यवस्था)
4
सामुदायिक संगठन (सामाजिक अर्थव्यवस्था)
🎓 महाविद्यालय
🎓
BBN उद्योग संघ व परवाणू उद्योग — कौशल व अप्रेंटिसशिप
📍 Baddi, नालागढ़ · Baddi / Parwanoo · 👥 3,000
फार्मा-FMCG प्रशिक्षण व प्लेसमेंट।
🎓
केंद्रीय अनुसंधान संस्थान (CRI), कसौली
📍 Kasauli, धर्मपुर · Kasauli · 👥 800
वैक्सीन संस्थान (1905)।
🎓
डॉ. वाई.एस. परमार बागवानी व वानिकी विश्वविद्यालय, नौणी
📍 Nauni, सोलन · Nauni · 👥 3,000
एशिया का पहला बागवानी-वानिकी वि.वि.।
🎓
राजकीय महाविद्यालय सोलन, नालागढ़, अर्की, कंडाघाट व धर्मपुर
📍 Solan, सोलन · Solan · 👥 8,000
अग्रणी राजकीय महाविद्यालय।
🎓
ICAR-खुम्ब अनुसंधान निदेशालय, चंबाघाट
📍 Chambaghat, सोलन · Chambaghat · 👥 200
मशरूम शोध व स्पॉन का शीर्ष केंद्र।
🎓
इंदिरा गांधी राष्ट्रीय जनजातीय विश्वविद्यालय, अमरकंटक
📍 Amarkantak, सोलन · Amarkantak, MP · 👥 6,000
केंद्रीय वि.वि.; विकसित सोलन प्रोजेक्ट।
🎓
जेपी वि.वि. (वाकनाघाट) व बहरा, MMU, चितकारा (बद्दी)
📍 Waknaghat, कंडाघाट · Waknaghat / Baddi · 👥 12,000
इंजीनियरिंग व फार्मा वि.वि.।
🎓
कृषि विज्ञान केंद्र, कंडाघाट (UHF)
📍 Kandaghat, कंडाघाट · Kandaghat · 👥 100
किसान प्रशिक्षण।
🎓
शूलिनी विश्वविद्यालय, सोलन
📍 Bajhol, सोलन · Kasauli road · 👥 6,000
NAAC A+ निजी वि.वि.।
⚙️ पॉलिटेक्निक
⚙️
राजकीय पॉलिटेक्निक कंडाघाट व कुनिहार
📍 Kandaghat, कंडाघाट · Kandaghat · 👥 900
डिप्लोमा।
🔧 ITI
🔧
राजकीय ITI सोलन, नालागढ़, अर्की व कंडाघाट
📍 Solan, सोलन · Solan · 👥 1,500
BBN व बागवानी ट्रेड।
🏫 उच्चतर माध्यमिक विद्यालय
🏫
द लॉरेंस स्कूल, सनावर व चायल मिलिट्री स्कूल
📍 Sanawar, धर्मपुर · Sanawar / Chail · 👥 1,500
ऐतिहासिक आवासीय विद्यालय।
🤝 सामाजिक व सामुदायिक संगठन
🤝
HPSRLM SHG फेडरेशन, सोलन
📍 Solan, सोलन · Solan · 👥 6,000
~6,000 SHG।
🤝
मशरूम उत्पादक संघ व टमाटर FPO
📍 Solan, सोलन · Solan / Kandaghat · 👥 3,000
किसान संगठन।
🤝
शूलिनी मेला समिति व कसौली निवासी कल्याण
📍 Solan, सोलन · Solan / Kasauli · 👥 500
नागरिक व सांस्कृतिक संस्थाएँ।
🤝
स्वदेशी जागरण मंच, हिमाचल प्रांत (सोलन)
📍 Solan, सोलन · Solan · 👥 800
स्वावलंबी भारत अभियान।
🛕 धार्मिक स्थल व संस्थाएँ
🛕
क्राइस्ट चर्च कसौली व दगशाई चर्च
📍 Kasauli, धर्मपुर · Kasauli / Dagshai · 👥 100,000
औपनिवेशिक चर्च।
🛕
जटोली शिव मंदिर
📍 Jatoli, सोलन · Rajgarh road · 👥 500,000
एशिया का सबसे ऊँचा शिव मंदिर।
🛕
माता शूलिनी मंदिर
📍 Solan, सोलन · Solan · 👥 800,000
अधिष्ठात्री देवी।
🛕
मेंरी बोन मठ, डोलांजी
📍 Dolanji, सोलन · Dolanji · 👥 100,000
युंगद्रुंग बोन केंद्र।
🛕
मोहन शक्ति नेशनल हेरिटेज पार्क
📍 Hart, कंडाघाट · Hart · 👥 400,000
वैदिक धरोहर पार्क।
🛕
मंकी पॉइंट हनुमान (कसौली) व काली का टिब्बा (चायल)
📍 Kasauli, धर्मपुर · Kasauli / Chail · 👥 600,000
पहाड़ी मंदिर।
यह निर्देशिका क्यों?
स्वामी-टीम निदेशक CMS से संस्थान जोड़ते हैं। विद्यार्थी संख्या बताती है कि ज़िले के युवा कहाँ केंद्रित हैं (प्लेसमेंट व उद्यमिता), तीर्थयात्री संख्या नर्मदा घाट की मंदिर अर्थव्यवस्था को मापती है, और सामुदायिक संगठन सामाजिक अर्थव्यवस्था का मानचित्र बनाते हैं।